İstanbul’da topraksız tarım yaygınlaşıyor

İstanbul’da Topraksız Tarım ve Modern Örtü Altı Üretim Uygulamaları Hızla Yaygınlaşıyor

İstanbul’da topraksız tarım ve modern örtü altı üretim uygulamaları 2010’lu yıllardan itibaren yaygınlaşmaya başlarken, özellikle hidroponik sistemler, modern sera yatırımları ve kontrollü üretim teknikleri son 15 yılda önemli gelişmeler kaydetmiştir. Özellikle 2020 yılından sonra hız kazanan topraksız tarım uygulamalarıyla birlikte İstanbul’da topraksız tarım işletme sayısı 29’a yükselmiştir. Bu işletmeler, Çatalca, Pendik, Beykoz, Büyükçekmece, Sarıyer, Çekmeköy, Silivri, Ataşehir ve Kağıthane ilçelerinde faaliyet göstermektedir. Kapalı Ortamda Bitkisel Üretim Kayıt Sistemi’ne (KOBÜKS) kayıtlı topraksız tarım işletmelerinde yıllık 950 bin 712 kilogram domates, biber, çilek ve mantar gibi ürünler ile 5 milyon 897 bin 25 adet marul, kıvırcık, maydanoz ve roka gibi yeşil yapraklı ürün elde edilmektedir.

İklim değişikliği, kuraklık, kentleşme ve teknolojik gelişmeler gibi faktörler topraksız tarımın yaygınlaşmasının arkasındaki nedenler arasında yer almaktadır. İklim değişikliğine bağlı olarak tarımsal üretimin daha riskli hale gelmesi, üreticilerin kontrollü üretim sistemlerine yönelmesine sebep olmaktadır. Özellikle su kaynaklarının korunması açısından önemli olan topraksız tarım sistemlerinde suyun kontrollü ve geri dönüşümlü kullanılması, geleneksel tarıma göre daha yüksek verimlilik sağlamaktadır. Kentleşme ile birlikte tarım arazilerinin azalması da topraksız tarım uygulamalarının önemini artırmaktadır.

Tarım ve Orman Bakanlığı, topraksız tarım ve kontrollü ortam üretim sistemlerine yönelik çeşitli destek programları sunmaktadır. Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Desteklenmesi Programı (KKYDP), IPARD Programı ve düşük faizli yatırım kredileri bu destekler arasında yer almaktadır. Modern sera yatırımları, otomasyon uygulamaları, sulama-gübreleme üniteleri ve yenilenebilir enerji entegrasyonları belirli şartlar altında desteklenirken genç girişimciler ve kadın üreticiler öncelikli gruplar arasında yer almaktadır.

İstanbul’da hizmete açılan İstanbul Kapalı Dikey Tarım Uygulama ve Araştırma Merkezi, Türkiye’de öncü bir merkez olarak öne çıkmaktadır. Merkezde hidroponik üretim sistemi kullanılarak çeşitli bitkilerin üretimi gerçekleştirilmekte ve yılın 365 günü sürekli üretim yapılabilmektedir. Topraksız tarımın sunduğu avantajlar arasında su tasarrufu, yüksek verimlilik, azalan ürün kayıpları ve sürekli üretim imkanı bulunmaktadır.

İstanbul’un gelecekte sürdürülebilir gıda sistemlerinde topraksız tarım ve dikey tarım teknolojilerinin daha fazla yer alması beklenmektedir. Bu yöntemler, kentlerde tarımsal üretime yeni bir perspektif kazandırırken, gıda arz güvenliğinin artırılmasına ve çevreye duyarlı tarım uygulamalarının yaygınlaştırılmasına katkı sağlayacaktır.