Trump Seçim Yenilgisi Sonrası Veto Kartını Çekti Kongre Dengeleri Değişti
ABD’de 2024 başkanlık seçimlerinin ardından Kongre’de dengeler değişti. Cumhuriyetçilerin çoğunluğu kaybetmesiyle Trump yönetimi daha güçlü bir denetimle karşı karşıya kalacak. Seçim sonuçları ve olası yansımaları…
2024 başkanlık seçimlerinde yeniden göreve gelen ABD Başkanı Donald Trump’ın, Kongre’nin her iki kanadında da Cumhuriyetçilerin çoğunluğu kaybetmesiyle Washington’da yeni bir siyasi dönem başlıyor. Seçim sonuçları, Trump yönetiminin ekonomi, göçmenlik ve dış politika alanlarındaki uygulamalarına yönelik seçmen memnuniyetsizliğinin bir yansıması olarak değerlendiriliyor. Demokratların Kongre’nin kontrolünü ele geçirmesi, yasama ve bütçe düzenlemelerinde Beyaz Saray’ın daha güçlü bir Kongre denetimiyle karşılaşacağı anlamına geliyor.
Seçim Sonrası ‘Veto’ Mesajı ve Harita Değişikliği
Başkan Trump, seçimlerin ardından sosyal medya hesabından üzerinde ‘Veto’ yazan bir şapka görseli paylaşarak, Kongre’de kontrolü kaybetmeleri halinde yasal düzenlemeleri veto etme yetkisini kullanacağına işaret etti. Trump, “Demokratlar gönderecek ben veto edeceğim. Sonucun sebeplerinden biri de İran,” ifadelerini kullandı. Resmi olmayan sonuçlara göre, Senato’da Demokratlar 54, Cumhuriyetçiler 44 sandalyeye ulaşırken, Temsilciler Meclisi’nde Demokratlar 228, Cumhuriyetçiler ise 138 sandalye elde etti. Bu durum, 2024 başkanlık seçimleri öncesindeki harita görünümünü tamamen değiştirdi.
Demokratların Kongre’de çoğunluğu yeniden ele geçirmesi, Trump’ın ikinci döneminin kalan kısmında önemli siyasi ve kurumsal sonuçlar doğuracak. Vergi politikaları, federal harcamalar, enerji düzenlemeleri, sağlık sistemi ve göçmenlik konularında yeni yasaların kabul edilmesi için Trump yönetiminin Demokratlarla uzlaşması gerekecek. Trump, elinde veto yetkisi bulunduğunu ve bunu kullanacağını belirtse de, başkanlık kararnameleri ve federal kurumların faaliyetlerini yönlendirme gibi yetkileri yargı denetimine ve Kongre’nin federal harcamalar üzerindeki yetkisine tabi olacak.
Demokratların Temsilciler Meclisi’nde çoğunluğu kazanması, Trump hakkında üçüncü kez azil süreci başlatılması ihtimalini de gündeme getirebilir. ABD basınında, Demokratların Trump ile ailesinin ticari faaliyetleri, Jeffrey Epstein’e ilişkin belgelerin açıklanma süreci ve ABD Savunma Bakanlığı harcamaları hakkında soruşturmalar başlatabileceği belirtiliyor. Kongre komisyonları, üst düzey yönetim yetkililerini ifade vermeye çağırabilecek ve Beyaz Saray’ın uygulamalarını kamuoyu önünde sorgulayabilecek.
Yeni Kongre döneminde Trump yönetimi ile Demokratlar arasındaki en önemli mücadele alanlarından birinin federal bütçe olması bekleniyor. Trump’ın savunma harcamaları, sınır güvenliği ve göçmenlerin sınır dışı edilmesi gibi konulardaki taleplerini Demokratlarla uzlaşma sağlamadan geçirmesi zorlaşacak. Bu durum, tarafların anlaşamaması halinde hükümetin kapanma süreçlerine yol açabilir. Başkanlık vetosunun aşılması için Kongre’nin her iki kanadında üçte iki çoğunluk gerektiğinden, Washington’da siyasi blokajlar yaşanması ihtimali bulunuyor.
Senato’da çoğunluğu elde eden Demokratlar, Trump’ın federal yönetimdeki üst düzey görevlere yapacağı atamalar üzerinde de etkili olacak. Kabine üyeleri, büyükelçiler, federal yargıçlar ve Yüksek Mahkeme üyelerinin atanması için Senato onayı gerekiyor. Demokratlar, aday gösterilen isimlerin onay süreçlerini geciktirebilir veya reddedebilir.
Seçim sonuçlarının Amerikan dış politikasına yansımaları açısından İran savaşı önemli bir başlık olarak öne çıkıyor. Trump yönetiminin İran’a yönelik politikaları ve savaşın Amerikan ekonomisine etkileri, Demokratların kontrolündeki Kongre’de Beyaz Saray üzerinde baskıyı artıracak. Savaşın enerji fiyatları ve enflasyon üzerindeki etkileri, Kongre’de önemli yer tutacak. İsrail’e askeri yardımlar, Orta Doğu’daki Amerikan askeri varlığı ve İran’la diplomatik müzakere seçenekleri gibi konular da Kongre’de daha yoğun tartışılacak.
Rusya-Ukrayna savaşı, NATO ile ilişkiler, Çin politikası ve ABD’nin uluslararası ticaret politikaları gibi konularda ise Demokratlar, yönetimden daha fazla hesap verebilirlik ve şeffaf bilgi paylaşımı talep edecek. Trump, diplomatik ilişkilerin yürütülmesi ve başkanlık yetkileri kapsamındaki askeri kararlar üzerinde kontrol sahibi olmaya devam edecek. Ancak dış yardım paketleri, savunma bütçeleri ve uluslararası anlaşmalar konusunda Demokratların daha etkin rol üstlenmesi, dış politika karar verme süreçlerini karmaşık hale getirecek.
Kongre ara seçimlerinin sonuçları, Trump’ın görev süresinin kalan iki yılını etkilemenin ötesinde, 2028 başkanlık seçimlerine yönelik siyasi hesapları da yeniden şekillendirecek. Anayasa gereği iki kez başkan seçilen Trump’ın 2028’de yeniden aday olamaması, Cumhuriyetçi Parti içinde yeni liderlik arayışlarını gündeme getirecek. ABD siyasi tarihinde, başkanın partisinin Kongre’nin bir veya iki kanadında çoğunluğu kaybettiği dönemler yaşandı. 2018 ara seçimlerinde Demokratlar Temsilciler Meclisi’nde çoğunluğu kazanmış, Senato ise Cumhuriyetçilerin kontrolünde kalmıştı.
